Ο Θεός είναι νεκρός!

2020-01-24

«...Ο Θεός είναι νεκρός!... παραμένει νεκρός!... τον έχουμε σκοτώσει! Πώς θα παρηγορηθούμε, οι δολοφόνοι όλων των δολοφόνων; Ό,τι ήταν ιερότερο και τρανότερο στον κόσμο πέθανε ματωμένο από τα μαχαίρια μας. Ποιος θα σκουπίσει αυτό το αίμα από πάνω μας; ...». Απόσπασμα από το βιβλίο «Χαρούμενη Επιστήμη» του Φρίντριχ Νίτσε.

Η μηδενιστική αυτή προσέγγιση του Γερμανού φιλοσόφου, η άρνηση δηλαδή κάθε θεωρητικής και πρακτικής αξίας του κόσμου, θα μπορούσε μέσα από τα προαναφερόμενα λόγια να ερμηνευτεί με πολλούς διάφορους τρόπους. Καταρχάς, είναι σημαντικό να υπογραμμιστεί πως το απόσπασμα αυτό είχε γραφτεί από τον Νίτσε, στην προσπάθειά του να αποτυπώσει την άνοδο του υλισμού κατά την περίοδο του Διαφωτισμού όπου η επιστημονική ορθολογικότητα κατάφερε να επικαλύψει το χριστιανικό χαρακτήρα του πολιτισμού της εποχής.

Η φράση «Ο Θεός είναι νεκρός» θα μπορούσε να ερμηνευτεί ως μια απόπειρα προβολής της ευαλωτότητας του ανθρώπου. Ή ακόμη καλύτερα, ως μια αντιπαραβολή Θεού και ανθρώπου. Πρόκειται για έναν πολύ μεγάλο συμβολισμό, μια ιδιαίτερα αινιγματική μεταφορική χρήση του λόγου για κάποιους. Θα μπορούσε να ερμηνευτεί πως όταν ο Νίτσε μιλά με τα λόγια του αυτά για Θεοκτονία, στην ουσία μιλά για αυτοκτονία. Αναφερόμενος στο Θεό, αναφέρεται ουσιαστικά στον ίδιο τον άνθρωπο. Εκφράζει έντονα πως κερδίζοντας ο άνθρωπος οικουμενική παντοδυναμία, ορισμένες φορές καταφέρνει να λειτουργεί αυτοκαταστροφικά, τελικά ισοπεδώνοντας και «σκοτώνοντας» τον εαυτό του.

Δεν είναι ψέμα άλλωστε πως ο άνθρωπος πολλές φορές, βυθίζεται στη μαύρη τρύπα του υλισμού και της ματαιότητας, ξεχνώντας ίσως κάποιες από τις πιο σημαντικές, ή μάλλον καλύτερα, κάποιες από τις πιο ουσιώδεις πτυχές της ζωής. Πολλές φορές ξεχνάμε για τι ζούμε. Τι είναι αυτό που έχει αξία στο τέλος της ημέρας. Τι είναι αυτό που δίνει πραγματικό νόημα στη ζωή. Το νόημα καθενός βέβαια, αντικατοπτρίζεται με εντελώς διαφορετικό τρόπο! Παρόλα αυτά, ένα είναι το μόνο σίγουρο: αν κάτι μας κρατάει ζωντανούς, αυτή είναι η πίστη. 

Αν και το κείμενο αυτό ξεκίνησε κάπως προσανατολισμένο, είναι σημαντικό να υπογραμμιστεί πως εδώ δε θα μιλήσουμε καθόλου για τη θρησκεία, αλλά για τον ίδιο τον άνθρωπο μέσα από μια μεταφορική ματιά του αποσπάσματος του Νίτσε. Και όταν αναφέρεται η πίστη εδώ, αναφέρεται η πίστη ως κινητήρια δύναμη. Η πίστη γενικότερα και σε οτιδήποτε. Για ορισμένους το νόημα δίνεται μέσα από την πίστη στο Θεό, για άλλους μέσα από την πίστη σε έναν άνθρωπο, σε μια ιδέα, σε ένα όνειρο. Δεν έχει σημασία. Αυτό που έχει σημασία είναι η ίδια η πίστη, η οποία αντικατοπτρίζει σε μεγάλο βαθμό και την πίστη που έχει ο άνθρωπος στον ίδιο του τον εαυτό. Η πίστη γενικότερα, δίνει από μόνη της νόημα στην ύπαρξη και ένα μοναδικό αίσθημα προορισμού στη ζωή του καθενός.

Σε μια κοινωνία που τρέχει με ιλιγγιώδη ταχύτητα, τόσο φορτωμένη με πληροφορίες που βιώνονται περισσότερο ιδεαλιστικά παρά εμπειρικά, αντιμετωπίζουμε την ίδια τη ζωή επιφανειακά το λιγότερο. Επιλέγουμε να μυθοποιούμε και να λατρεύουμε αντικείμενα, λεφτά, ρούχα, σπίτια, υποσιτίζοντας ασυνείδητα τον ίδιο μας τον εαυτό. Ακόμη και σε αυτά, πιστεύουμε με λάθος τρόπο, χάνοντας την ουσία. Ξεχνάμε να αγαπήσουμε ανθρώπους, ξεχνάμε να αγαπήσουμε μεγαλειώδεις ιδέες, βαθυστόχαστα νοήματα. Πολύ περισσότερο, ξεχνάμε να αγαπήσουμε εμάς τους ίδιους! Το ότι ζούμε δεν πάει να πει πως είμαστε και ζωντανοί. Ίσως από τις πιο σημαντικές πληροφορίες που θα μπορούσαμε να κρατήσουμε από αυτό το κείμενο είναι πως μόνο τα δικά μας χέρια μπορούν στην πραγματικότητα να μας «σκοτώσουν» ή να μας ξανά γεννήσουν.

Ελένη Μίχα

-Φοιτήτρια ψυχολογίας


ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ


Οι άνθρωποι δεν είναι μπερδεμένοι. Τους μπερδεύουν αυτοί που τους λένε ότι δεν είναι φυσιολογικοί. Μέγα λάθος! Μπερδεμένοι και μη φυσιολογικοί ήταν παλιά με τις πεπερασμένες αντιλήψεις και ταμπέλες ματαιότητας που έβαζαν. Τώρα πια οι άνθρωποι τείνουν προς το φυσιολογικό όταν αναζητούν την αυτογνωσία, την αποδοχή και αγάπη του εαυτού τους.

Όσο μεγάλωνα ένιωθα τη ζωή να προσπερνά, κάθε μέρα έχανα την παιδικότητα μου, η αθωότητα ξεθώριαζε. Με τα χέρια κάλυπτα το πρόσωπο μου, κρυβόμουν από τον κόσμο. Το μέλλον σχεδόν αβέβαιο, πάλευε να μου ανοίγει τα μάτια, να ανοίγει παράθυρα σε ορίζοντες πρωτόγνωρους μα συνάμα παράτολμους.

Τι όμορφη που μπορείς να ζωγραφίσεις την ζωή. Φτάνει να το θες... Φτάνει να είναι κάποιος εκεί σε αυτό σου το ταξίδι να σου υπενθυμίζει την ομορφιά του προορισμού και τον στόχο σου! Τα χρώματα που βάζεις στην ζωγραφιά της ζωής σου, χρώματα ευτυχίας, χαράς, κατανόησης, αποδοχής, χρώματα έντονα και ζωηρά!