Ντετερμινισμός;

2018-02-24

Είναι σημαντικό να καταλάβει κανείς ό,τι ο άνθρωπος δεν είναι κάτι μαγικό. Αποτελείται από άτομα τα οποία συνθέτουν τα κύτταρα τα οποία συνθέτουν τα όργανα τα οποία κινούνται από χημικές αντιδράσεις, δημιουργούν αντιδράσεις και καταλήγουν να διέπουν ένα περίπλοκο σύστημα που ονομάζεται άνθρωπος. Η όραση, η ακοή, η πέψη, η κίνηση των μυών ώστε να κινηθεί όλο το σώμα(σώμα: "το σύνολο των στοιχείων που συνθέτουν την υλική υπόσταση του ανθρώπου ή του ζώου") είναι αποτέλεσμα τέτοιων μηχανικών δράσεων. Καθώς εξελισσόμαστε και καθ όλη τη διάρκεια της ζωής μας αλλάζουμε «ψυχικά» και σωματικά. Από απρόβλεπτα εξωτερικά ερεθίσματα ενεργοποιούνται ποιο περίπλοκες τέτοιες αντιδράσεις τις οποίες ονομάζουμε μεταλλάξεις DNA. Αυτές μπορεί να είναι καλές ή κακές. Όπως δεν μπορεί κανείς εύκολα να προβλέψει πότε κι αν θα πέσει το επόμενο χαλάζι έτσι δεν είναι εύκολο να προβλέψει κανείς αυτές τις μεταλλάξεις και τις συνέπειές τους. Κάποιες από αυτές τις μεταλλάξεις περνάνε στις επόμενες γενιές. Συνεπώς ακόμα κι αν κάποιος διαθέτει τους πόρους και την τεχνολογία να κάνει ορθές προβλέψεις ώστε να αποφύγει ερεθίσματα που θα τον βλάψουν(τσιγάρο, κορεσμένα λιπαρά, μονοξείδιο του άνθρακα) και να μην ενεργοποιήσει άλλες κακές μεταλλάξεις στον οργανισμό του, είναι πιθανό να τις έχουν ενεργοποιήσει οι πρόγονοί του. Αν λοιπόν κάποιος διαθέτει μια ποικίλη μορφή του γονιδίου FTO ή αλλιώς του γονιδίου που ευθύνεται για το βάρος των ανθρώπων είναι δικό του λάθος που είναι παχύσαρκος ή είναι απλά φυσικό; Κακό μεν ίσως γι αυτόν αλλά φυσικό. Αντίστοιχα ανακαλύπτονται γονίδια που πιθανόν ευθύνονται για τη σχιζοφρένια και άλλες ψυχοσωματικές καταστάσεις.
Σε αυτό το σημείο να διευκρινίσω ότι παρόλο χρησιμοποιώ ομμόριζα της λέξης ψυχής, ο όλος σκοπός της γραπτής αυτής άποψης είναι να καταλήξει ο αναγνώστης επαγωγικά στο συμπέρασμα ότι δεν υπάρχει ψυχή. Ότι οι αποφάσεις μας κατά κάποιο τρόπο είναι προδιαγεγραμένες. Είναι αντιδράσεις σε ερεθίσματα που με τη σειρά τους ήταν αντιδράσεις από άλλα ερεθίσματα και όλη αυτή η αλυσιδωτή αντίδραση βρίσκει την αρχή της στην δημιουργία του κόσμου. Προφανώς θα ήταν βλακώδες να ισχυριστούμε ότι γνωρίζοντας τις αρχικές συνθήκες κατά τη δημιουργία του κόσμου, θα μπορούσαμε να προβλέψουμε το μέλλον. Θα μας έλειπαν οι υπολογιστικοί πόροι και αυτό είναι άλλωστε που πραγματεύεται η θεωρεία του χάους. Θα μπορούσαμε όμως να κάνουμε υποθέσεις για μικρότερα συστήματα. Ας δώσουμε κάποιους ορισμούς. Σύστημα είναι μία "συνάθροιση/συλλογή οντοτήτων/αντικειμένων, υλικών ή αφηρημένων τα οποία αποτελούν σύνολο και το κάθε στοιχείο αλληλοεπιδρά ή συσχετίζεται με τουλάχιστον ένα ακόμη στοιχείο του συνόλου". Ένα κλειστό σύστημα είναι ένα φυσικό σύστημα που δεν ανταλλάσσει οποιαδήποτε ύλη με το περιβάλλον του. Ας κάνουμε τώρα την υπόθεσή μας. Μία εύκολη και με μεγάλη βεβαιότητα επιτυχίας πρόβλεψη θα ήταν να πούμε ότι αν συνδυάσουμε αέριο υδρογόνου και αζώτου υπό τη παρουσία ενός καταλύτη σε υψηλή θερμοκρασία και πίεση, θα παραχθεί αέριο αμμωνίας. Μία άλλη εύκολη πρόβλεψη είναι να υποθέσουμε ότι αν βάλουμε ένα μυρμήγκι στη μία άκρη ενός κλειστού κουτιού και στην άλλη βάλουμε μέλι τότε το μυρμήγκι θα ακολουθήσει πορεία προς το μέλι. Ή αν δεν βάλουμε φαγητό στο κουτί τότε το μυρμήγκι θα πεθάνει. Μια πιο δύσκολη πρόβλεψη θα είχε να κάνει με το μέλλον ενός νεογέννητου ανθρώπου σε ένα κλειστό σύστημα. Έστω ότι στο κουτί του υπάρχει νερό και φαΐ...
Θα μεγαλώσει αυτό το όν; Μέχρι ποια ηλικία; Θα μπορεί να σκέφτεται; Σίγουρα δε θα σκέφτεται χρησιμοποιώντας ανθρώπινη γλώσσα. Θα μπορεί να αναγνωρίσει την ύπαρξη του;
Μάλλον συνεχίζεται... 


nicola