Άγχος και εργασιακή ικανοποίηση των νέων.

2020-01-29

Στη χώρα μας ειδικότερα από τα χρόνια της κρίσης και ύστερα ολοένα και περισσότεροι νέοι άνθρωποι, αναγκάστηκαν και αναγκάζονται ακόμα να δουλεύουν παράλληλα με τις σπουδές τους. Σε εργασιακές συνθήκες σαφώς επηρεασμένες από τα αποτελέσματα της οικονομικής κρίσης στη χώρα, αλλά και σε επαγγέλματα που καμία σχέση δεν έχουν με το αντικείμενο των σπουδών τους. Επαγγέλματα ευκαιριακά και εύκολα για ανθρώπους ανειδίκευτους και που δεν απαιτούν υψηλές γραμματικές γνώσεις ή κάποιο πτυχίο. 

 Το παραπάνω έχει ως αποτέλεσμα πολλές φορές να πηγαίνουν οι σπουδές σε δεύτερη μοίρα, καταλήγοντας να έχουμε το φαινόμενο ειδικά σε ελληνικά πανεπιστήμια να τελειώνουν οι νέοι τις σπουδές τους πολύ αργότερα από το ακαδημαϊκά απαιτούμενο χρονοδιάγραμμα, ή ακόμα και να μην τελειώνουν τις σπουδές τους ποτέ. Σύμφωνα με τον Dunham (1992) το άγχος είναι μία διαδικασία συναισθηματικών, διανοητικών αλλά και σωματικών αντιδράσεων που ενεργοποιούνται από ανεβασμένες ή καινούριες πιέσεις οι οποίες ξεπερνούν τις όποιες δυνατότητες του ατόμου. 

Πολλοί νέοι άνθρωποι εκδηλώνουν συχνά την δυσφορία για το επάγγελμα που ασκούν την συγκεκριμένη στιγμή και δυσανασχετούν για τις συνθήκες εργασίας τους, θεωρώντας πως αδικούνται τόσο ως προς το μισθολογικό καθεστώς, όσο και ως προς την μη εξέλιξη τους στον κλάδο που ευκαιριακά βρίσκονται. Ο υποκειμενικός τρόπος κατά τον οποίο ένας άνθρωπος αξιολογεί τις επαγγελματικές απαιτήσεις που συναντά, οι στρατηγικοί τρόποι αντιμετώπισης των απαιτήσεων αυτών, η σκέψη μελλοντικών απαιτήσεων που διαμορφώνει το άτομο στην φαντασία του, το κατά πόσο είναι έτοιμος και τι δυνατότητες έχει για να αντιμετωπίσει τις επαγγελματικές πιέσεις είναι κάποιοι από τους παράγοντες που επηρεάζουν τα επίπεδα του άγχους. (Dunham, 1992).

Το επαγγελματικό άγχος μπορεί να έχει ποικίλα αποτελέσματα σε έναν άνθρωπο όπως κατάθλιψη, ψυχοσωματικά συμπτώματα, συναισθηματική και σωματική εξουθένωση και εξάντληση. Η εξουθένωση χαρακτηρίζεται ως ένα είδος χρόνιας έκθεσης του ατόμου στο επαγγελματικό άγχος (Capel, 1987).

Η σχέση του άγχους με την εργασιακή ικανοποίηση, αποτελεί ένα κρίσιμο ερώτημα που έχει προεκτάσεις για την μελέτη της καλύτερης δυνατής λειτουργίας των οργανισμών, και της υιοθέτησης μιας φιλικής προς τους εργαζομένους (και θετικής για την ψυχική τους υγεία) οργανωσιακής κουλτούρας, η οποία παράλληλα θα μπορέσει να συντελέσει στην αύξηση της παραγωγικότητας των εργαζομένων και κατά επέκταση των οργανισμών.

Ως επαγγελματική ικανοποίηση μπορούμε να ορίσουμε την θετική ή την αρνητική στάση του εργαζομένου προς το επάγγελμα του, η οποία ερευνάται από τον κλάδο της οργανωτικής ψυχολογίας καθώς πιστεύεται ότι έχει άμεση σχέση με την ψυχική υγεία των εργαζομένων. Η δουλεία κατ' ανάγκη σε κάποιον κλάδο που καμία σχέση δεν έχει με την επαγγελματική σταδιοδρομία την οποία έχουν φανταστεί, μπορεί να φέρει στο άτομο αίσθημα ανασφάλειας για το κατά πόσο είναι ικανός, να ανταπεξέλθει σε αυτήν την συνθήκη κατ' ανάγκη εργασίας για να βιοποριστεί αλλά και να πετύχει παράλληλα τον στόχο που έχει θέσει στην μετέπειτα επαγγελματική του εξέλιξη.

Έρευνα που έχει διεξαχθεί στις Η.Π.Α. αναγνωρίζει την ίδια την εργασία ως μία από τις σημαντικότερες πηγές άγχους (Avey, Luthans & Jensen , 2009). Άλλες έρευνες όπως του Lee και συνεργατών του (2009) εντόπισαν στατιστικά σημαντική και υψηλή συσχέτιση της ψυχολογικής δυσφορίας, καθώς και των ψυχολογικών συμπτωμάτων με την εργασιακή ικανοποίηση του ατόμου μέσα στον οργανισμό που εργάζεται. Όσο δηλαδή λιγότερο ικανοποιημένο ήταν το άτομο προς τον οργανισμό/εταιρεία του τόσο μεγαλύτερη ήταν η ψυχολογική δυσφορία και τα συμπτώματα. 

Ειδικά στη χώρα μας τα πρώτα μόλις χρόνια μετά την μεγάλη οικονομική κρίση τα αποτελέσματα της στις εργασιακές συνθήκες είναι ακόμη εμφανή με τους μισθούς και τα υπόλοιπα εργασιακά προνόμια που υπήρχαν πριν από αυτήν να μην έχουν επιστρέψει στην αρχική τους μορφή. Ένας νέος ανειδίκευτος εργαζόμενος πιθανόν να βιώνει ακόμα περισσότερο τα αποτελέσματα της κρατώντας το κοινωνικό - οικονομικό του status χαμηλά. Άλλωστε, από μόνη της η αναζήτηση εργασίας για την κάλυψη βασικών αναγκών παράλληλα με τις σπουδές και τα ακαδημαϊκά καθήκοντα μπορεί να είναι ιδιαίτερα στρεσογόνα, ιδίως όταν οι συνθήκες εργασίας είναι κακές με ανυπαρξία μέριμνας για την ψυχική υγεία του εργαζομένου όπου αναπόφευκτα συνδυάζονται με χαμηλή επαγγελματική ικανοποίηση.

Αντώνης Τηλιγάδης

-BSc Ψυχολογίας

-MSc Κλινικής & Κοινοτικής Ψυχολογίας, φοιτητής

-PgD Παιδοψυχολογία & Ψυχολογία Εφήβων


ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ


Οι άνθρωποι δεν είναι μπερδεμένοι. Τους μπερδεύουν αυτοί που τους λένε ότι δεν είναι φυσιολογικοί. Μέγα λάθος! Μπερδεμένοι και μη φυσιολογικοί ήταν παλιά με τις πεπερασμένες αντιλήψεις και ταμπέλες ματαιότητας που έβαζαν. Τώρα πια οι άνθρωποι τείνουν προς το φυσιολογικό όταν αναζητούν την αυτογνωσία, την αποδοχή και αγάπη του εαυτού τους.

Όσο μεγάλωνα ένιωθα τη ζωή να προσπερνά, κάθε μέρα έχανα την παιδικότητα μου, η αθωότητα ξεθώριαζε. Με τα χέρια κάλυπτα το πρόσωπο μου, κρυβόμουν από τον κόσμο. Το μέλλον σχεδόν αβέβαιο, πάλευε να μου ανοίγει τα μάτια, να ανοίγει παράθυρα σε ορίζοντες πρωτόγνωρους μα συνάμα παράτολμους.

Τι όμορφη που μπορείς να ζωγραφίσεις την ζωή. Φτάνει να το θες... Φτάνει να είναι κάποιος εκεί σε αυτό σου το ταξίδι να σου υπενθυμίζει την ομορφιά του προορισμού και τον στόχο σου! Τα χρώματα που βάζεις στην ζωγραφιά της ζωής σου, χρώματα ευτυχίας, χαράς, κατανόησης, αποδοχής, χρώματα έντονα και ζωηρά!